Denizli’nin Tavas ilçesinde geleneksel yöntemlerle üretilen yanık kokulu koyun yoğurdu, kendine has aroması ve sert kıvamıyla lezzet tutkunlarının beğenisini kazanıyor.
Tavas koyun yoğurdu, coğrafi işaretli bir ürün olarak, sabah erken saatlerde koyunların sağılmasıyla üretilmeye başlanıyor. Sütün bir kısmı odun ateşinde ısıtılan kazana dökülerek kontrollü bir şekilde tabana tutturuluyor. Kalan süt ise kaynatılarak yoğurdun karakteristik yanık kokusunu oluşturan kaymağın sararması sağlanıyor.
Yoğurdun yapımında, kaynayan süt yaklaşık 10 dakika boyunca havalandırılıyor ve ardından kalaylı kazanlarda soğumaya bırakılıyor. Sıcaklığı 45 dereceye düştüğünde, bir önceki günden ayrılan doğal yoğurt mayası eklenerek mayalanma süreci başlıyor.
Tavas yanık kokulu koyun yoğurdunun en belirgin özelliği, süzme ya da keseleme işlemine ihtiyaç duymadan yoğun ve sert bir kıvam kazanması. Bu geleneksel üretim tekniği, yoğurdu benzerlerinden ayıran önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
Gülizar Karaçalı, Tavas’ın Solmaz Mahallesi’nde koyun yetiştiriciliği ve yoğurt üretimi yapıyor. Karaçalı, “Sağımı eşimle birlikte yapıyoruz. Sütümüzü kaymağı sarılaşıncaya kadar havalandırarak kaynatıyoruz. Yanık kokusunu bu kaymağın sararması sağlıyor” dedi.
Mustafa Yahşi ise geçmişte yanık kokulu Tavas koyun yoğurdu üretiminin daha fazla olduğunu belirterek, bu ürünün korunması amacıyla keseleme işlemi yapıldığını ifade etti. Yahşi, “Koyunlardan sağdığımız sütü kalaylı bakır kazanlarda kaynatıyoruz. Eskiden buzdolapları olmadığı için yoğurtlar bozulmadan uzun süre muhafaza etmek amacıyla keselerde süzülürdü” şeklinde konuştu.
Tavas yoğurdunun yapımı ve tarihi, Tavas’ın kültürel tanıtımına katkı sağlayan Muhammet Kahraman tarafından araştırma yapılarak kitap haline getirilecek.
