Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Türker Yardan, doğadan toplanan mantarların tüketilmesinin karaciğer ve böbrek yetmezliğine, hatta ölüme yol açabileceği uyarısında bulundu. Zehirli mantarların pişirme, kaynatma veya kurutma gibi yöntemlerle güvenli hale getirilemeyeceğini belirten Yardan, zehirlenme şüphesinde belirtilerin beklenmeden hastaneye başvurulması gerektiğini vurguladı.
Yağışların artmasıyla doğada kendiliğinden yetişen mantarların çoğalması, zehirlenme riskini de gündeme getirdi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Acil Tıp ve Fitoterapi Uzmanı Prof. Dr. Türker Yardan, özellikle doğadan toplanan mantarların bilinçsizce tüketilmesinin ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğini belirterek vatandaşları uyardı.
Ölümcül mantar zehirlenmelerinin önemli nedenlerinden birinin “köy göçüren” olarak bilinen Amanita phalloides türü olduğunu ifade eden Yardan, bu mantarın tüketilmesinin ardından belirtilerin gecikmeli ortaya çıkabildiğine dikkat çekti.
Zehirlenme belirtileri saatler sonra ortaya çıkabiliyor
Prof. Dr. Yardan, köy göçüren mantarının tüketilmesinden sonra ilk aşamada bulantı, kusma ve ishal gibi şikâyetlerin görülebildiğini, belirtilerin genellikle 6-12 saat sonra başladığını söyledi.
Zehirlenmenin ilerleyen sürecinde kişinin kendisini geçici olarak daha iyi hissedebileceğini belirten Yardan, bu durumun yanıltıcı olabileceğini kaydetti. Karaciğer ve böbrek hasarının 3-6 gün içerisinde belirginleşebildiğini aktaran Yardan, şikâyetlerin azalmasının zehirlenmenin sona erdiği anlamına gelmediğini vurguladı.
Pişirmek, kaynatmak ve kurutmak zehri yok etmiyor
Zehirli mantarların çeşitli yöntemlerle tüketilebilir hale getirilebileceği yönündeki inanışların yanlış olduğunu belirten Yardan, mantarların sirkeli veya tuzlu suda bekletilmesinin, kaynatılmasının, iyi pişirilmesinin ya da güneşte kurutulmasının zehirli maddeleri ortadan kaldırmadığını ifade etti.
Zehirli mantarların görünüş, koku veya tat özelliklerinden güvenilir biçimde ayırt edilemeyeceğini söyleyen Yardan, bazı mantar türlerinin alkolle birlikte tüketilmesinin de sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtti. Bu durumda çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve baş dönmesi gibi belirtiler görülebileceğini aktardı.
Belirti olmasa bile hastaneye başvurulmalı
Doğadan toplanan mantarları tüketen kişilerin herhangi bir şikâyeti bulunmasa dahi sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini vurgulayan Yardan, zehirlenme belirtilerinin ortaya çıkmasını beklemenin ciddi sonuçlara neden olabileceğini söyledi.
Yardan, mantar zehirlenmesi şüphesi bulunan durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.
Mantar örneği teşhis sürecine yardımcı olabilir
Tüketilen mantardan geriye örnek kalması halinde bunun teşhis sürecine katkı sağlayabileceğini ifade eden Yardan, kalan mantar örneğinin hastaneye götürülmesini önerdi.
Aynı mantarı tüketen kişilerin herhangi bir belirti göstermeseler bile sağlık kontrolünden geçirilmesi gerektiğini kaydeden Yardan, zehirlenme riskinin hafife alınmaması gerektiğine dikkat çekti.
Ağır vakalarda karaciğer nakli gerekebilir
Mantar zehirlenmesinin basit bir gıda zehirlenmesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Yardan, ağır vakalarda karaciğer yetmezliği gelişebildiğini, bazı hastalarda karaciğer naklinin gerekebildiğini söyledi.
Erken müdahalenin hayati önem taşıdığını vurgulayan Yardan, vatandaşlara doğada kendiliğinden yetişen mantarlar yerine denetimli üretimle elde edilen kültür mantarlarını tercih etmeleri çağrısında bulundu.
