Jandarma Genel Komutanlığı bünyesindeki Kriminal Başkanlığı, olay yerlerinden elde edilen parmak izi, DNA, balistik ve dijital materyalleri ileri teknolojiyle inceliyor. Yapay zekâ destekli yerli sistemlerin de kullanıldığı laboratuvarlarda, bilimsel verilerle suçların aydınlatılması ve faillerin tespit edilmesi hedefleniyor.
Suçun aydınlatılmasında bilimsel inceleme dönemi
Jandarma Kriminal Başkanlığı, faili meçhul cinayetler başta olmak üzere farklı suçların aydınlatılmasında önemli görev üstleniyor. Olay yerlerinden elde edilen ve suçta kullanılmış olabileceği değerlendirilen materyaller, uzman personel tarafından farklı laboratuvarlarda detaylı incelemeye alınıyor.
DNA, kimya, balistik, parmak izi, belge ve yazı, uyuşturucu madde ve dijital materyal incelemelerinin gerçekleştirildiği laboratuvarlarda, yerli ve milli teknolojilerin yanı sıra yapay zekâ destekli sistemlerden de yararlanılıyor.
“Temel yaklaşımımız delilden suç ve suçluya ulaşmak”
Ankara Merkez Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğünde görevli Veri İnceleme Şube Müdürü Binbaşı Mustafa Güngör, yürütülen çalışmaların temel amacının olay yerlerinden elde edilen bulguları bilimsel yöntemlerle değerlendirerek suçların aydınlatılmasına katkı sağlamak olduğunu belirtti.
Güngör, “Buradaki temel amaç, olay yerlerinden elde edilen delillerin sadece muhafaza edilmesi veya değerlendirilmesi değil, bilimsel yöntemlerle incelenerek suçun aydınlatılmasına katkı sağlayacak objektif bulgulara dönüştürülmesi. Başka bir ifadeyle bizim temel yaklaşımımızı ‘delilden suç ve suçluya ulaşmak’ şeklinde özetleyebiliriz” dedi.
Jandarma Kriminal Başkanlığı bünyesinde Ankara, İstanbul, İzmir ve Van’da kriminal laboratuvarlarının bulunduğunu aktaran Güngör, bu merkezlerde ulusal ve uluslararası geçerliliği bulunan bilimsel yöntemlerin uygulandığını ifade etti.
Parmak izi, DNA ve dijital materyaller inceleniyor
Olay yerinde görev yapan inceleme timlerinin öncelikle bölgeyi sistematik şekilde taradığını belirten Güngör, parmak izi, ayak izi, kan, saç, deri örneği, silah, kovan, mermi çekirdeği, uyuşturucu madde, belge ve el yazısı gibi çok sayıda materyalin delil olarak toplanabildiğini söyledi.
Toplanan materyallerin uygun şekilde ambalajlanarak ilgili laboratuvarlara gönderildiğini kaydeden Güngör, incelemelerin delilin niteliğine göre gerçekleştirildiğini belirtti.
Parmak izi ve biyometrik veri sistemleriyle kimliklendirme yapılabildiğini, DNA profillerinin olayların aydınlatılmasına katkı sunduğunu aktaran Güngör, balistik incelemeler sayesinde silah, kovan ve mermi çekirdekleri arasında bağlantı kurulabildiğini dile getirdi.
Dijital materyallerin ise olayların zaman çizelgesinin ve kişiler arasındaki bağlantıların ortaya çıkarılmasında önemli bilgiler sağlayabildiğini ifade etti.
Yapay zekâ destekli yerli projeler devrede
Kriminal incelemelerde teknolojiden daha fazla yararlanmayı hedeflediklerini belirten Binbaşı Güngör, yapay zekâ destekli iki önemli proje üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Bu kapsamda “Kovan ve Mermi Çekirdeği İnceleme Sistemi Projesi” ile “İmza Yazılımı Projesi”nde yapay zekâ teknolojilerinden yararlanıldığını belirten Güngör, yerli ve milli Biyometrik Veri Yönetimi Sistemi (BVYS) ile Kriminal Bilgi Yönetim Sistemi sayesinde delilden sanığa ulaşma sürecinin dijitalleştirilerek hızlandırıldığını söyledi.
Olay yerinin korunması ve analizinde görselleştirme teknolojilerinden de faydalanıldığını kaydetti.
Yanlış toplanan delil laboratuvarda kurtarılamayabilir
Kriminal incelemelerin en kritik aşamalarından birinin olay yerinde delillerin doğru şekilde tespit edilmesi ve toplanması olduğunu vurgulayan Güngör, yanlış veya eksik müdahalenin inceleme sürecini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Güngör, “Olay yerinde gözden kaçırılan veya yanlış şekilde toplanan bir delili daha sonra laboratuvarda geri kazanmak mümkün olmayabilir” ifadelerini kullandı.
Olay yerinin genişliği, delillerin çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olması, yangın, su, nem ve kontaminasyon riskinin uzmanların karşılaştığı zorluklar arasında yer aldığını belirten Güngör, dijital delillerde ise şifreleme, silinmiş veriler, farklı işletim sistemleri ve büyük veri miktarlarının incelemeyi güçleştirdiğini söyledi.
Bu nedenle delilin bulunduğu ilk andan inceleme tamamlanıncaya kadar bütünlüğünün korunmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.
“Kusursuz suç” kavramı tartışılıyor
Teknolojinin gelişmesiyle dijital delillerin adli bilimlerdeki öneminin arttığını belirten Güngör, günümüzde mobil cihaz inceleme, görüntü analizi, veri değerlendirme ve yapay zekâ destekli sistemlerin de kriminal çalışmaların önemli parçaları haline geldiğini kaydetti.
Delillerin bir arada değerlendirilmesiyle olayların nasıl gerçekleştiğine ilişkin ihtimallerin daraltıldığını belirten Güngör, soruşturmaların tahminler yerine bilimsel veriler üzerinden yürütüldüğünü söyledi.
“Kusursuz suç” kavramına da değinen Güngör, bazı delillerin yangın, su, çevresel etkiler, biyolojik bozulma veya fiziksel tahribat nedeniyle değerlendirilemez hale gelebileceğini belirterek, “Delilin bulunamaması ile delilin hiç var olmaması aynı şey değildir” dedi.
Uyuşturucu maddelerin profili ve menşei de araştırılıyor
Jandarma Kriminal Başkanlığı bünyesindeki Narkotik Madde Analiz Laboratuvarı da uyuşturucu madde incelemelerinde görev yapıyor.
Ele geçirilen maddelerin yalnızca uyuşturucu olup olmadığının değil, gerektiğinde etken madde, saflık, profil, üretim yöntemi ve menşeinin de incelenebildiğini belirten Güngör, bu analizlerle farklı olaylar arasında bağlantı kurulmasına yardımcı olabilecek bilimsel veriler elde edildiğini ifade etti.
Jandarma Kriminal Başkanlığı, gelişen teknolojiler ve bilimsel inceleme yöntemleriyle suçların aydınlatılmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor.

















