Yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları değerlendirilen 41 büyük dağıtıcı firma ve yöneticilerine yönelik soruşturmada Bursa’dan 5 şüpheli dosyada yer aldı. Vergi Denetim Kurulu raporunda, bazı firmaların hayatta olmayan kişiler adına milyonlarca liralık müstahsil makbuzu düzenlediğine ilişkin tespitler yer aldı.
Bursa’dan 5 şüpheli soruşturma dosyasında
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında yaş sebze ve meyvenin tarladan tüketiciye ulaşana kadar geçtiği süreç mercek altına alındı.
Soruşturma kapsamında Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı Çiftçi Kayıt Sistemi verileri ile Vergi Denetim Kurulu tarafından hazırlanan raporlar incelendi.
Türkiye genelinde 41 büyük dağıtıcı firma ve bunların yöneticilerine yönelik yürütülen soruşturmada Bursa’dan 5 şüphelinin dosyada yer aldığı bildirildi.
Bursa bağlantılı şüphelilerin Yıldırım, Nilüfer, İznik ve Osmangazi ilçeleriyle bağlantılı olduğu belirtildi. Soruşturma listesinde Ahmet D., Sabri B., Casım A., Ayşenur A. ve İsmail S. isimleri yer aldı.
49 kişi adına 2,5 milyon liralık makbuz
Soruşturma dosyasındaki dikkat çekici tespitlerden biri Ahmet D. hakkında hazırlanan bölümde yer aldı.
Vergi Denetim Kurulu raporunda, Ahmet D. tarafından 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında daha önce hayatını kaybetmiş 49 kişi adına toplam 87 müstahsil makbuzu düzenlendiğinin tespit edildiği belirtildi.
Söz konusu belgelerin toplam tutarının 2 milyon 524 bin 987 lira 35 kuruş olduğu kaydedildi. Raporda, bazı kişilerin ölüm tarihlerinin belge düzenlenmesinden yıllar önce olduğu belirtilirken, bu belgelerin gerçek bir ürün teslimine dayanıp dayanmadığının ayrıca araştırıldığı ifade edildi.
Bazı kişiler makbuzlardan haberdar olmadıklarını söyledi
Raporda, bazı kişilerin adlarına düzenlenen müstahsil makbuzlarından haberlerinin olmadığını beyan ettikleri de yer aldı.
Y.G. isimli kişinin adına düzenlenen toplam 1 milyon 59 bin 975 liralık müstahsil makbuzlarıyla ilgili olarak herhangi bir ürün satmadığını, zirai faaliyeti ve üretimi bulunmadığını ve Ahmet D.’yi tanımadığını söylediği aktarıldı.
Yusuf K.’nin ise adına düzenlenen belgelerden haberdar olmadığını, ürün satmadığını ve Ahmet D.’nin çalışanı olduğunu ifade ettiği belirtildi.
Raporda bazı kişilerin ise Ahmet D.’nin yanında çalıştıkları ve köylülerden ürün topladıkları yönündeki ifadelerine yer verildi. Bir başka kişi adına 7 milyon 932 bin 22 lira 25 kuruş tutarında müstahsil makbuzu düzenlendiği, söz konusu kişinin ise üretmediği bazı ürünlerin kendi adına belgelendirildiğini söylediği kaydedildi.
Ürünlerin gerçekten teslim edilip edilmediği araştırıldı
Vergi Denetim Kurulu tarafından hazırlanan raporda yalnızca müstahsil makbuzlarının değil, belgelerde yer alan ürünlerin gerçekten üretilip üretilmediğinin de incelendiği belirtildi.
Bu kapsamda üreticilerin beyanları, arazi büyüklükleri, üretim kapasiteleri, ürünlerin hasat dönemleri, kantar ve nakliye belgeleri, Hal Kayıt Sistemi bildirimleri ile banka ve ödeme hareketlerinin birlikte değerlendirildiği aktarıldı.
İncelemelerde bazı müstahsil makbuzlarının gerçek bir ürün teslimine dayanmadığı, bazı kişilerin çiftçilik yapmadığı veya ilgili firmayı tanımadığını ve firmaya ürün teslim etmediğini beyan ettiği yönünde tespitlere yer verildi.
Bazı belgelerde gösterilen ürün miktarlarının ise üreticilerin arazi büyüklüğü ve makul üretim kapasitesiyle açıklanamadığı belirtildi.
Soruşturma 22 ilde yürütülüyor
Soruşturma kapsamında Türkiye genelinde 41 büyük dağıtıcı firma ve 41 şüpheli yönetici hakkında gözaltı kararı verildiği bildirildi.
Şüphelilerin adreslerine yönelik operasyonun 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı gerçekleştirildiği öğrenildi.
Yaklaşık 1250 çiftçinin beyanına başvurulan soruşturmada, bazı tedarikçi firmaların çiftçilerden aldıkları ürünleri gerçek alış fiyatının üzerinde gösterecek şekilde müstahsil makbuzu düzenledikleri, ürün arzını düşük ve maliyetleri yüksek gösterdikleri, tedarik zincirini gereksiz şekilde uzatarak fiyatları yukarı yönlü etkiledikleri yönünde tespitlere yer verildi.
Soruşturmanın; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden sürdüğü bildirildi.
Vergi Denetim Kurulu raporunda, araştırmanın ilk aşamasında riskli olduğu değerlendirilen 207 firma arasından yüksek tutarlı müstahsil makbuzlarıyla öne çıkan 15 firmanın seçildiği, ikinci aşamada ise 26 firma hakkında tespitler yapıldığı belirtildi.
Şüphelilerin işlemlerinin sürdüğü, delillerin toplanmasının ardından adli sürecin devam edeceği öğrenildi.
