Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA), bölgenin üç stratejik ürünü olan Aydın inciri, Muğla çam balı ve Denizli kekiği için düzenlenen çalıştayların değerlendirme raporlarını yayımladı. Toplam 154 paydaşın katıldığı çalışmalarda üretim verimliliği, kalite, markalaşma ve ihracat kapasitesinin geliştirilmesine yönelik eylem planları oluşturuldu.
Üç stratejik ürün için ortak hedefler belirlendi
GEKA, “Anadoludakiler: 81 İl 81 Ürün Programı” kapsamında düzenlenen Aydın İnciri, Muğla Çam Balı ve Denizli Kekiği çalıştaylarının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.
Emine Erdoğan’ın himayelerinde ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen program çerçevesindeki çalıştaylara toplam 154 paydaş katıldı.
Hazırlanan raporlarda üretim verimliliğinin artırılması, kalite ve izlenebilirlik sistemlerinin geliştirilmesi, depolama ve işleme altyapısının güçlendirilmesi, katma değerli ürünlerin yaygınlaştırılması ve markalaşma olanaklarının geliştirilmesi öncelikli başlıklar arasında yer aldı. Ayrıca üretici örgütlenmesinin güçlendirilmesi ve kamu, akademi ile özel sektör arasındaki iş birliğinin artırılması önerildi.
Denizli kekiğinde planlı üretim ve ihracat hedefi
Denizli Kekik Çalıştayı’nda üretim planlaması, verimlilik, işleme teknolojileri, ürün güvenliği, markalaşma ve ihracat potansiyeli beş tematik masa üzerinden değerlendirildi.
Raporda, üretim miktarındaki artışın piyasa fiyatları üzerindeki etkisine dikkat çekilerek arz-talep dengesinin izlenmesi, üretimin planlanması ve üretici birliklerinin daha etkin kullanılması önerildi.
Denizli kekiğinin ham ürün olarak satışının ötesine geçmesi için kekik yağı ve diğer katma değerli ürünlere yönelik araştırma ve geliştirme çalışmalarının desteklenmesi gerektiği belirtildi. İşleme ve ekstraksiyon altyapısının güçlendirilmesi, üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi de öne çıkan öneriler arasında yer aldı.
Markalaşma alanında coğrafi işaretin etkin kullanılması, ortak marka ve standart ambalaj çalışmalarının yürütülmesi, barkod ve izlenebilirlik sistemleriyle e-ticaretin yaygınlaştırılması hedefleniyor. “Kekik Rotası” ve festivaller aracılığıyla ürünün turizmle ilişkilendirilmesi de öneriliyor.
Aydın incirinde depolama ve kalite altyapısı güçlendirilecek
Aydın İnciri Çalıştayı’nda üretim maliyetleri, iş gücü, ürün kalitesinin korunması, depolama koşulları, analiz altyapısı ve uluslararası markalaşma konuları ele alındı.
Hasat sonrasında yaşanan kalite kayıplarının azaltılması için mevcut depoların iyileştirilmesi, uygun kasa kullanımının yaygınlaştırılması ve soğuk hava depolama kapasitesinin artırılması önerildi.
Kuru incir işletmelerinde mikotoksin tespitine yönelik teknolojik altyapının geliştirilmesi ve Aydın’da gıda kontrol laboratuvarı kapasitesinin oluşturulması da raporda öne çıkan ihtiyaçlar arasında yer aldı.
Aydın incirinin uluslararası marka değerinin güçlendirilmesi için coğrafi işaret kullanımının yaygınlaştırılması ve ürünün izlenebilirliğinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
Muğla çam balında sürdürülebilir üretim ön planda
Muğla Çam Balı Çalıştayı’nda iklim değişikliği, orman yangınları, arı sağlığı, üretim maliyetleri, kalite standartları ve pazara erişim konuları değerlendirildi.
Raporda, çam balı üretiminin doğal ekosistemin korunmasıyla birlikte ele alınması gerektiği belirtildi. Çevresel risklerin azaltılması, arı sağlığına yönelik ortak çalışmaların geliştirilmesi ve kalite standartlarının güçlendirilmesi temel ihtiyaçlar olarak sıralandı.
Ürünün dökme olarak satılması nedeniyle katma değerin yeterince üreticiye yansımadığına dikkat çekilerek ortak marka oluşturulması, ambalajlama ve izlenebilirlik uygulamalarının yaygınlaştırılması, e-ticaret olanaklarının artırılması ve uluslararası niş pazarlara erişimin güçlendirilmesi önerildi.
Ayrıca propolis, polen ve perga gibi arı ürünlerinin değerlendirilmesi; sağlıklı atıştırmalıklar ve farklı kullanım alanlarına yönelik yeni ürünlerin bilimsel araştırmalarla desteklenmesi gerektiği ifade edildi.
Güney Ege ürünlerinde katma değer ve rekabet gücü hedefleniyor
Üç çalıştayın raporları, Güney Ege’nin yerel ürünlerinde üretimden pazarlamaya kadar uzanan süreçlerdeki ihtiyaçları ortaya koydu.
Üreticilerin teknik bilgiye ve analiz hizmetlerine erişiminin artırılması, ortak kullanım altyapılarının geliştirilmesi, ürün kalitesi ve izlenebilirliğin güçlendirilmesi ile pazar odaklı ürün geliştirme çalışmalarının desteklenmesi önerildi.
GEKA’nın hazırladığı raporların, Aydın inciri, Muğla çam balı ve Denizli kekiğinin ulusal ve uluslararası pazarlardaki görünürlüğünü artırmaya, üreticilerin gelir ve pazara erişim olanaklarını geliştirmeye yönelik çalışmalara yol göstermesi amaçlanıyor.
