Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Mayıs 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi. Çandır, tarımsal maliyetlerdeki değişimin üretici üzerindeki baskısını rakamlarla göz önüne serdi.
Tarım-GFE Son 3 Yılın En Düşük Seviyesinde
Başkan Çandır, Mayıs ayında Tarım-GFE’nin aylık %0,44, yıllık ise %36,65 olarak gerçekleştiğini belirtti. Bu oranların aylık ve yıllık bazda son 3 yılın Mayıs aylarına kıyasla daha düşük bir artışa işaret ettiğini vurgulayan Çandır, şu değerlendirmede bulundu:
“Mayıs ayında açıklanan %0,44’lük aylık artış, 2015’ten bu yana süregelen Mayıs ayları ortalaması olan %1,48’in %33 altındadır. Ancak yıllık %36,65’lik oran, 10 yıllık Mayıs ayı ortalaması olan %32,71’in %15 üzerinde seyretmektedir.”
En Yüksek Artış Gübrede, En Düşük İlaçta
Girdi maliyetlerinin alt kalemlerini detaylandıran Çandır, kalemler arasındaki ciddi farklara dikkat çekti. Kalem bazlı yıllık değişim oranları şu şekilde yansıdı:
- Gübre: %63,56 (En yüksek yıllık artış)
- Enerji: %40,75
- Veteriner Hizmetleri: %36,02
- Yem: %35,49
- Tohum: %34,94
- İlaç: %22,72 (En düşük yıllık artış)
Aylık değişimlerde ise ilaç (%1,92) ve yem (%1,61) fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekerken, enerji fiyatları %-4,39 ile düşüş gösteren tek kalem oldu.
“Üretici Fiyatları Maliyetleri Karşılamıyor”
Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) arasındaki makasın üreticiyi zarara uğrattığını savunan Ali Çandır, uzun yıllar ortalamaları kıyaslandığında çiftçinin yıllık kaybının açıkça ortaya çıktığını dile getirdi.
Ayrıca Mart ayından itibaren küresel pazarda yaşanan gelişmelerin özellikle gübre ve enerji maliyetleri üzerinde yeni bir artış riski oluşturduğunu ifade eden Çandır, Türkiye’nin bu süreçte küresel ortalamanın neresinde kalacağının kritik önem taşıdığını belirtti.
